Provocatief coachen

In ieder geval anders dan anders
Een open middag met Jeroen Stek en Jeffrey Wijnberg.
Jeroen Stek en Jeffrey Wijnberg organiseren eens in de maand op vrijdagmiddag een workshop provocatief coachen/therapie.Ik weet weinig van provocatief coachen, maar dat wat ik weet maakt mij in ieder geval nieuwsgierig. Zo'n middag sessie leek mij dan ook een ideale gelegenheid om nader kennis te maken.

De open middag vond plaats bij Maarsingh&van Stein in een prachtig oud pand in de Leeuwarder binnenstad. Na geklingeld te hebben aan de statige voordeur werd ik door Jeroen welkom geheten. Wij kennen elkaar nog van lang geleden, ons beider begin in de hulpverlening. Er verzamelden zich dertien bezoekers, wat beneden het gemiddelde ligt volgens Jeffrey. Na een korte introductie werd duidelijk dat er die middag drie sessies van vijftien minuten zouden plaats vinden met inbreng van de aanwezige bezoekers. De eerste deelnemer meldde zich snel en had er dus duidelijk zin in. Hierna ontstond de bekende stilte die zich ook voordoet als een artiest iemand uitnodigt op het podium om even mee te werken aan de show. Na enig aandringen meldden zich nog twee slachtoffers.

Jeffrey ging aan het werk met de eerste vrijwilliger, B. Die moest eerst nog een verklaring ondertekenen die de coaches dient te vrijwaren van vervelende gevolgen. Voor Jeffrey iets kon vragen, gaf Jeroen al aan; "ik weet het al, hij tekent gewoon blind en is daarna verbolgen over de gevolgen." B. mompelde iets dat dit inderdaad wel een rol speelt. Het probleem van B. was dat hij kwaad is en Jeffrey veronderstelde dat de uitingen hiervan toch vooral heel heftig zouden zijn, met bloederige taferelen. Maar niets bleek minder waar; de agressie slloeg vooral naar binnen, waarop Jeffrey hem adviseerde dit vooral ook zo te houden. "Dan heb je tenminste nog een interessant verhaal en anders komt er toch allen maar zo'n lullig klein erwtje uit."  Kortom, er werd flink de draak gestoken met het  probleem van B. en de manier waarop hij ermee omgaat. Er was veel humor, B. werd voortdurend uitgedaagd, op het verkeerde been gezet, maar er was ook betrokkenheid en contact. De vijftien minuten waren zo maar voorbij, hierna was er gelegenheid om vragen te stellen. Belangrijkste vraag voor mij was natuurlijk; "B. wat heb jij er aan gehad?" B. gaf aan dat het hem wel verwarde, maar het hem ook tot nadenken had gezet over hoe hij met zijn boosheid omgaat en hem wel duidelijk was geworden dat zijn huidige manier niet erg effectief is.

Hierna ging Jeroen aan het werk met T., een vrouw, 50-plusser, sinds enige tijd een fijne partner, een goede baan en recentelijk een huis gekocht in één van meest sjieke wijken van Leeuwarden. Jeroen wachtte vooral niet af en ging er in de hoogste versnelling tegen aan, hij vroeg niets maar ging direct van alles en nog wat invullen. "Ja, ja, ik zie het al; allemaal twijfels, 50+ en dan iets anders willen, daar zitten we nu net op te wachten. Kijk wat je allemaal hebt. wees blij en tevreden! Bovendien op jouw leeftijd heb je het beste gehad, het kan alleen maar minder worden." Ik kreeg het ongemakkelijke gevoel dat zij wel heel erg haar best moest doen om er tussen te komen, wat haar overigens wel lukte. Er ontstond een provocerend gesprek, amusant voor de toeschouwers en ook de coach leek zich uitstekend te vermaken, maar T. zat er toch wat bedremmeld bij. Jeroen; "wat had je dan gewild?" T. gaf aan dat ze graag met kinderen zou willen werken, bij voorkeur met pubers. Jeroen; "oh nu snap ik waarom je zo'n groot huis heb gekocht en dan ook nog wel pubers, nou ik ben juist blij dat ik dat achter de rug heb, heb je zelf ook kinderen?" De laatste opmerking trof zichbaar doel, T. reageerde geëmotioneerd. Opvallend vond ik dat Jereon ondanks de humor en provocaties toch respectvol bleef, ook ten aanzien van haar tranen, maar toch ook gewoon doorging met zijn provocatieve benadering. T. vertelde na de sessie dat het haar wel had geraakt en aan het denken had gezet en dat zij zich er niet van bewust was dat haar eigen kinderloosheid hierin zo'n belangrijke rol speelde.

De derde sessie met H. deden Jeroen en Jeffrey samen. H. gaf aan het opvoeden van pubers soms wel erg lastig te vinden (sloot dus mooi aan bij de vorige sessie, ik denk; "twee problemen in één klap op gelost."). Hier waren de coaches niet erg van onder de indruk; "heb je niet meer problemen?" H. was de beroerste niet en lepelde zo nog drie problemen op: moeilijke relatie met zijn vader, wilde in zakelijk opzicht wel doortastender zijn en kon moeilijk vriendschappen onderhouden. Er ontstond een hilarisch en verwarrend gesprek, waarin H. dé oplossing voor al zijn problemen kreeg aangeboden, hij moet gewoon altijd doen wat de ander wil dan zou hij van het gehele gelazer af zijn. "H., jij probeert af en toe toch zelf iets te willen, maar dat is het begin van alle ellende". H. had zichtbaar moeite met dit advies en spartelde ook wat tegen, waarop Jeffrey hem vroeg om zijn rechterhand op zijn hoofd te leggen en het daar vooral te laten. Dit deed H. natuurlijk niet, waarop de coaches verzuchten; "ja daar ga je weer." Voor H. bleek het een zeer verwarrend gesprek, waarvan hij nog niet zo goed wist wat hij er aan had gehad. Dat bleek ook vooral de bedoeling van provocatief coachen, het wil je vooral aanzetten tot nadenken en dat beperkt zich niet tot de sessie.

Wat heb ik er aan gehad?

Provocatief coachen druist in tegen alles wat ik als hulpverlener/coach heb geleerd. Ik was er uit nieuwgierigheid naar toe gegaan om kennis te maken met provocatief coachen, dat is in ieder geval gelukt. Ik heb erg genoten van de humor, het uitdagen, het omkeren, het hoge tempo, het non-verbale, de lach en de traan, maar ook de betrokkenheid en het contact . Wat mij vooral aansprak is de actieve houding van de coaches en het durven werken vanuit intuïtie en er voor zorgen dat er veel gebeurt. Het was geen moment saai, niet voor de toeschouwers, niet voor coaches en ook niet voor de gecoachten. Maar het is mijn inziens zeker niet geschikt voor alle coaches en ook niet voor ale clienten, het moet je vooral passen. Voor mij zelf ben ik daar nog niet uit. Het heeft bij mij in ieder geval wel gewerkt, het is mij de afgelopen dagen bij gebleven en ik schreef dit stukje vier dagen later probleemloos zonder enige aantekening.

Voor meer informatie verwijs ik naar:
www.psycholoogwijnberg.nl

www.iepdoc.nl/iep-trainers/Jeroen-Stek.nl